Het geluk van vrije streken

.

Zit met een oververzadigd lijf aan de schrijftafel; wat heb ik zitten smullen! Deze week kwam een broer op de koffie en hij was zo aardig geweest een kartonnen doos te vullen met wat levensmiddelen en vijf potjes acrylverf. Van het betere soort; mijn goedkope verf dekt slecht, moet vaak vier, vijf lagen aanbrengen. In de doos zat tevens een stuk kaas, een zak heerlijke notenmix en een pakkie pennywafels zodat ik na ontvangst Erik kon vragen of ie een koekje bij de koffie beliefde. Ook vond ik een flinke zak soepgroenten, een pot rundervleesbouillon en een plateau met gehaktballetjes, ander vlees en een stuk bot om bouillon van te trekken. Heb vanavond de grote blauwe pan op het vuur gezet en ben aan de gang gegaan. Was er niet zeker van dat de pot bouillon genoeg smaak zou afleveren dus aan de supermarkt voor de zekerheid een zakje California soep van nog geen veertig cent onttrokken. Die ook benut, alsmede vermicelli en wat macaroni. Rustig op het laagste vuur laten staan, om de vijf minuten even roeren en na een half uur had ik een pan waaruit ik het hele weekend zal mogen smullen. De enorme pan is al voor de helft geleegd. Ik kon er niks aan doen; tis zo lekker!

Ik ken zeer maffe zinloze dilemma´s. Voorbeeldje: nu ik die kwalitatieve verf van Erik heb gekregen kwam in mij de vraag op: eerst maar die mindere tubes opmaken? Duurde even voor ik er de waanzin van in zag; dat minder gewaardeerde spul is prima voor noodgevallen maar de potjes van Erik zijn nu het eerst aan de beurt! Denk dat het een heel prettige ervaring is dat iedere streek met kwast en penseel meteen raak en dekkend is; dat geeft ook meer mogelijkheden. Laatst wilde ik aan de gang gaan op kalligrafische wijze maar dan met verf, zoals Georges Mathieu dat zo fenomenaal mooi deed. Maar als dan de verf niet dekt en er moeten lagen op dan raakt de spontaniteit van de eerste streek zoek. Nu kan het wel. Twee voorbeelden van deze prachtschilder.

.

002-georges-mathieu-theredlistGeorges Mathieu Alkaest_1967

Andere schilder waar ik bewonderaar van ben en die ik in de media of op internet eigenlijk weinig tegen kom is Nicolas de Staël. Ik heb de kwast al twee dagen niet aangeraakt; dan is het lekker om die ruimte te laten vullen met kunstwerken van een ander. In mijn jonge jaren dacht ik altijd dat ik niks van moderne kunst begreep. Dat was ook zo want het is nog steeds zo. Tis eenvoudig zo dat ik op een dag zag dat het niet om begrijpen ging maar om aanvoelen. Als ik een kunstwerk zag dan zag ik eigenlijk diegene die het maakte, niet zozeer een bedoeling. Aan een werk kun je zien waar de kunstenaar op let. Ik leerde het af te geloven dat ik iets niet snapte en besloot vrij te interpreteren. Nu is moderne kunst leuk, maar ook het design van een Hemakopje, een hek of een verkeersbord. Alles is vormgeving en in eigen verschijnen altijd interessant. Altijd te voelen. Van een werk als deze hieronder vrolijk ik op.

stael3

Kom nu op een interessant punt: ook werken die mislukt lijken zijn perfect te lezen. Voor mij is dit boeiend gebleken want ik wilde schilderen maar voelde disharmonie in de dingen die ik maakte. Concludeerde dan dat ik geen talent zou hebben maar schilderde wel door. Dan was het te goed om weg te doen en te slecht om tevreden mee te zijn. Dan ging ik erop door. Dan keek ik naar wat me in het beeld irriteerde en nam ik een kleur die dit goed kon maken. Zo ontstonden complexe warrige structuren die zelden behouden bleven; veel doeken kennen een evolutie van jaren voordat ik besliste dat ze klaar waren. Het is niet echt een beslissing maar ergens valt het besluit. Vaak glimlach ik dan. Ik ervaar groei in vermogen en mogelijkheid en dat maakt blij.

Het principe Jeder is een Künstler is makkelijk gezegd maar wat heeft iemand eraan die bang is om de eerste penseelstreek te zetten? Ik zeg hierop: zet die eerste streek en als je meent dat deze niet goed staat, zet je een tweede streep om dit te compenseren. Zo zul je al je voorgaande fouten verbeteren en zo minutieus tot subtiliteit brengen dat de kunst groter wordt dan het gebrek; zo ontstijgen we de beperking van de laatste vergissing continu. Zo wordt ´t karma van mijn gesukkel een erkenning in het spel van expressie waarin iedereen me mag kennen. Ik denk dat de kunstenaar in iedereen al leeft maar gedood wordt door het dictatorschap in breinen dat voorschrijft wat kunst zou moeten zijn, waar het aan voldoen moet en wie je goed moeten vinden. Hahaha! Ik moet me goed vinden, anders is er helemaal niks aan!

Ieder mens is geboren met de vraagstelling: wat is dit hier? Voordat je weet dat je bestaat stopt alles om je heen informatie op je blanke plaat tot je op een gegeven moment denkt dat je dat bent. Dat het niet zo is is iedereen eigenlijk wel bekend als je het mij vraagt, maar in de omgang spelen we vooral die andere kant. Daar is niets mis mee, zo is de matrix gebouwd. Zo wordt ie leven ingeblazen zodra we verbeelden. Het kan niet anders dan zoals het is, en als je moe bent kun je die verbeelding uit. Door inzicht in het mechanisme dat hier speelt. Die principieel simpel is.

Het probleem dat in mij steeds ernstiger werd liet me voelen als een vis die steeds dieper een fuik in zwom. Draai je om, zou je dan zeggen, maar dat ging niet meer. En ik herinnerde me dat mij vaker gezegd was: als ook maar een keer het virus van de vraag ¨wie ben ik?¨ in je donder is doorgekomen is er geen weg terug meer. Al het terug willen doet vanaf dat moment pijn als je eigen weerstand. Tis een pure omkering van zaken. Die ik onderweg, toen het al te laat was, als die zelfreflectie nog redden wilde! Pure geschiftheid!

Dit culmineerde in drie etmalen vorige week die ik zonder twijfel ´hels´ kan noemen. En toch ook wist ik dat het verbeelding was. De geschiftheid die in mijn DNA en hersendendrieten blijkbaar vervlochten ligt toonde zich in aanschijn van alles, liet me ondervinden volstrekt met de rug tegen de muur te staan. Wat betekende dat er geen uitweg was. Ik kon afleiding zoeken maar binnen minuten kwam het spook weer langs, af was het de spiegel die zei dat ik niks van mijn leven had gemaakt? Ik kon niets doen en zag die twee tegendelen in mij vechten. Het deed verschrikkelijk pijn omdat het de pure hel van afsplitsing was en het deed geen pijn, omdat ik er in alle rust naar keek. Drie etmalen waarin de ruimte tussen de folterende suggesties van extreme zinloosheid en nietigheid steeds groter werd en ik kon zien dat ook dit niet het ultieme zien was, veeleer een mindfuck van jewelste. Vroeg me tijdens een wandeling een van die drie dagen af wanneer de demonische stemmen werkelijk hoorbaar voor me zouden worden; omdat ik toen ik de lach schoot wist in dat ik aan de beterende hand was.

Toen Erik hier was kwamen we over ons gesukkel te spreken en vierden we het feestje van altijd: de matrix is verbeelding waarin we mooie dingen kunnen doen en als iets even mislukt is de natuurlijke beweging van een oprecht mens afzondering om met distantie te zien wat hier nu aan de hand is. Dit zien ontwikkelt vaardigheid. En de eigen rol en inbreng te vinden. Waarbij trouwens ook nog het inzicht vrij kwam dat het idee dat alles projectie is een arrogant standpunt is, iedere boreling´s reacties op wat gegeven is kun je echter wel terecht projectie noemen.

Wil ontzettend graag besluiten met Martin Buber. Hij heeft iets gezegd wat al mijn vragen over God in Ene keer liet smelten. Ik heb de vragen daarna weer opgepakt en alsnog verloren omdat ik nu weet dat ie de woorden van mijn hart sprak toen ie zei, in de spreuk die ik als mijn credo heb onthouden: Ik ontmoet God in de ogen van de Ander.

.

Over Joost Lips

https://bodemlozebeeldentuin.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in proza, schilderij en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s