Spirituele omzwervingen en controverses

.

Negentig procent van de beschikbare ruimte binnen dit weblog heb ik gebruikt, nog even en dan zit de boel vol. Binnen dit weblog vindt de lezer zeer vaak overwegingen betreffende de spiritualiteit, de ware natuur van de mens ofwel het mogelijke besef van volstrekte vrijheid. Ik heb daar veelvuldig intuïties van gekregen maar stabiel werd dit gewaarworden nooit en waarom dat is zal ik hier ter sprake brengen. Mensen die niks met het onderwerp hebben kunnen hier stoppen met lezen; het zal hen verder niet interesseren.

Wie nu nog lezen en hier vaker lezen zullen aspecten tegen komen die ik eerder ter sprake heb gebracht, maar omdat nieuwe verbanden zich toonden zal ik, alsof dit de eerste keer is, spreken over het zoeken naar vrijheid en de onmogelijkheid die daarin betrokken is. Mijn geschiedenis met het onderwerp breng ik zo bondig mogelijk ter sprake om hetgeen ik bespreek in perspectief te zetten.

Ik ben katholiek opgevoed; Jezus was altijd mijn man. Niet de Jezus waarvan monotoon vanaf kansels gesproken werd, maar eenvoudig de Jezus die ik in mijn hart gesloten had middels uitspraken van hem die bewaard zijn gebleven. Of Jezus historisch werkelijk heeft bestaan vond ik geen onderwerp; de schoonheid van de woorden uit zijn mond, zelfs als iemand anders ze volstrekt verzonnen had, waren voor mij goed genoeg. Ik verstond die woorden. Maar de fontein in het hart vond ik zelden terug bij vertolkers van zijn wijsheid in kerken. Daarom waaierde mijn belangstelling uit naar wijsheidsboeken uit andere werelddelen. Het viel me daarbij op dat Taoïsme en Zenboeddhisme dezelfde liefde als Jezus voorstaan maar geen persoonlijke God benoemen. Hieruit maakte ik op dat de waarheid universeel is en dat Jezus een van de mogelijke uitdrukkingsvormen ervan was, niet de Enige is.

Het non-dualisme werd mijn grote passie. Zenboeddhisme en Advaita Vedanta met name. Zoals Jezus een fris antwoord op de tekstgebonden Schriftgeleerden was, zo was Zen dat op een vastgeroest Boeddhisme en Vedanta rekende af met de oude Veda´s en zei dat het om je eigen directe ervaring gaat, nooit om concepten en dogma´s. Natuurlijk, dit klonk volstrekt vanzelfsprekend! Niet geloven maar zien.

De mens die op zoek is voelt geen vrijheid en wil dit verkrijgen. De meest radicale non-dualistische scholen beweren eenvoudig dat die vrijheid altijd al het geval is, maar dat het zoeken ervan afleidt. De leerling denkt dan: ¨nou dan stop ik toch met zoeken!¨ waarmee ie zijn zoeken, in reactiviteit, verlengt. De vrijheid, dat is steeds het probleem, wordt door de zoeker geprojecteerd in een beeld, hoe subtiel dan ook. De oprechtheid die nodig is om die vergissing steeds weer in te zien en uiteindelijk voor te blijven is bepaald niet iedereen gegeven. Advaita Vedanta spreekt over de weg van inzicht ( Jnani-yoga ) en de weg van overgave ( Bhakti-yoga ). Als je onderscheidingsvermogen en vertrouwen klein is kan de schoonheid en de liefde van de leraar je goddelijke verleiding zijn toch tot overgave en bevrijding te komen. Mag je wel hopen dat die leraar deugt.

Ik zei al eerder: de non-dualisten zeggen dat waarheid al het geval is maar dat de zoekbeweging dit nooit kan zien. Stoppen met zoeken is daar weer een reactie op en nog altijd niet vrij van het euvel. Daarom gaat het er binnen advaita steeds weer om te onderzoeken ´wie´ iets wil bereiken, iets meent te zien, iets ervaart. Die vraag leidt niet naar begrip maar naar het ongrijpbare zelf, steeds opnieuw; toewijding aan die vraag is tegelijk de sleutel. En als je dat te moeilijk vindt is er bijvoorbeeld Jezus, die zei dat hij de deur is tot de Vader. Probleem hiermee is echter dat dan Jezus de deur is en Krishna al gauw niet; dat je vormelijke tegenstellingen creëert die helemaal niet gewenst zijn omdat ze geen enkele vrede dienen. Reden waarom ik concludeerde: God kent vele zuivere middelaars maar je kunt een ander nooit jouw messias opleggen.

Waarheid is bedorven zodra je het conceptualiseert. Binnen het non-dualisme spreekt men dan ook niet van dogma´s maar liever van verwijzingen, ´pointers´ waarbij je de wijsvinger niet voor de maan aan ziet die bedoeld wordt. Dat de waarheid of werkelijkheid niet te verwoorden is is evident, maar als de pointers ook kraken in hun voegen dan verlies ik mijn humeur nog wel eens. Je vergissen is menselijk, maar dit doen voor een zaal vol betalende mensen wordt al kwalijker. Ik nader nu aan het punt dat ik graag wil maken omdat het het verschil tussen complexe problematiek en eenvoud betekent. Die eenvoud is zo simpel dat je wellicht na het lezen van het volgende denkt dat het niet veel belang heeft; ik stel dat als je dit overslaat al snel niets meer belang heeft omdat depressie je dan te grazen neemt. Ik maak mijn punt aan de hand van voorbeelden.

Ik dacht van ´Jezus en geloof´ naar ´Advaita en zelf zien´ te zijn gepromoveerd maar door de jaren heen is gebleken dat ook dat hele non-dualistische circus van dogma´s en kapstokken, ondertussen weer, is gaan samenhangen. Een cliché als ´Alles is een´ is er zo een. Als alles een is, wat me evident lijkt, waarom moet dat dan uur na uur, dag in dag uit en jaar na jaar op advaitafora herhaald worden? Het blijkt juist tot verdeeldheid te leiden want er zijn steeds meer leraren die onder advaitavlag opereren en zeggen dat we allemaal verbonden zijn. Hoe kan ik met je verbonden zijn als we een zijn? Tis pure onzin! Diegene die dat ziet is naadloos en onverdeeld, maar niet dom! En die verlaat ook die fora weer om uit te komen bij die stille die het al zag toen ie zeven was.

Er is nog een aspect onbenoemd. Zoeken gaat weg van de werkelijkheid maar stoppen met zoeken is geen optie. Dus hoewel zoeken geen enkele zin heeft heeft het zin dat zoeken flink op te voeren! Gewoon, uitputten die handel. Alle confrontaties mogelijk aan gaan die kunnen helpen bij het verliezen van de grenzen van het eilandje ik. Daar hoef je niet voor naar India, dat kan in de plaatselijke kroeg ook. Overal is men bereid, als je je nek uit steekt, je gezichtsverlies te bezorgen. Geniet van de rit, hoe dan ook.

.

Advertenties

Over Joost Lips

https://bodemlozebeeldentuin.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in non-dualisme, proza en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s