Dwalen, aandacht en toewijding

.

Tis vermakelijk te dwalen in de mogelijkheden van de taal dacht ik vanavond, waarop de gedachte ontsproot dat een objectieve waarneming van een dag toont hoezeer we in onze geesten leven. Voor het computerscherm, de tv, het mobieltje of met een krant of boek voor ons neus. En als we dan even niet door dat soort activiteiten beziggehouden worden dan vliegt de geest nog alle kanten op, opspattende associaties bij wat wordt gezien, gehoord, gevoeld, geroken en geproefd, mensen die je aan iemand doen denken, oordelen die je op ziet komen. Objectief gezien zit iemand alleen maar op een fiets maar in dat koppie gebeurt van alles dat met fietsen niets van doen heeft. Zenboeddhisten doen hun uiterste best die geestelijke onrust terug te voeren tot meest eenvoudige activiteiten die alle aandacht vragen. Althans, dat is de oefening want het valt nog helemaal niet mee iets met volle ongebroken aandacht te doen.

Over ongebroken aandacht gesproken: ik heb de afgelopen etmalen ongelooflijk veel gitaarmuziek beluisterd en vele artiesten zien demonstreren wat pure toewijding aan de kunst allemaal vermag teweeg te brengen. Tommy Emmanuel, Chet Atkins, Al Di Meola, Stanley Jordan, Julian Bream, ze kwamen allemaal langs om te verwonderen. Muziek is, gelijk bijvoorbeeld dansen en ballet, bij uitstek een kunst waarin het aan komt op de toewijding van het moment. Een schrijver of schilder kan het zich veroorloven in het atelier wat te prutsen bij tijd en wijle, alles kan hersteld worden. Levende dans en muziek kennen die luxe niet en dat maakt het wel zo spannend. Dan is er natuurlijk wel een groot verschil tussen een stevig rocknummer of een stuk van Bach voor piano waarbij het in iedere aanslag gaat om timing en de juiste intensiteit. Denk aan Glenn Gould; geweldig om die man aan het werk te zien. Zulk een groot kunstenaar werkt altijd innerlijke verstilling in de hand. Er gaat een helende kracht van uit. Maarten het Hart heeft eens gezegd niet gelovig te zijn, maar het luisteren naar Bach was voor hem religie.

Los van mijn amper ontwikkelde politieke standpunten heb ik er altijd groot plezier in gevonden Hans Wiegel op tv te zien verschijnen. Hij heeft eens gezegd, en dat is hier van toepassing, dat het belangrijk in het leven is dat wat je doet, zo goed als je kan te doen. Dat was zijn eenvoudig procedé voor een geslaagde carrière, zo klonk het mij in de oren. Aandacht, toewijding, volharding. Bepaalde inzichten klinken zo eenvoudig dat je er misschien al snel aan denkt het als een cliché te zien en eraan voorbij te gaan, deze van Wiegel is me altijd bijgebleven omdat ik me erdoor aangesproken voel. Aandacht heb ik wel, toewijding ook nog wel enigszins, maar volharding is duidelijk mijn zwakke plek. Ik heb wel eens gelezen dat veel haargroei op mannenhanden duidt op een sterke wil; nou, als ik mijn handen zo bekijk… Ben benieuwd, als het wel lukt een structurerend dagprogramma te volgen, of de haartjes dan wel groeien willen.

Ik heb weer een baard staan. Scheren is een cosmetische ingreep die ik gewoon dagenlang vergeet omdat er geen reden voor de ingreep is. Er zitten steeds meer grijze haren tussen terwijl dat op mijn kop nog amper het geval is. Morgen gaat ie er weer af. Vind ik altijd lekker en fris, opeens dat jonge koppie weer in de spiegel te zien. Dan komt er altijd een glimlach en kan de dag beginnen. Naar de kapper gaan of een baard verwijderen geeft altijd een reinigend gevoel, alsof er ook geestelijk iets van me afgevallen is. Magisch denken misschien maar wel aardig dat het dat effect bijgevolg hebben mag. Heb er alweer zin in. Trouwens, ik dacht ooit de zen-koan over Bodhidharma te hebben opgelost. Een zenleraar stond met een leerling voor een portret van Bodhidharma met baard en legde de leerling de vraag voor: waarom heeft die kerel geen baard? Mijn inzicht in deze is zo eenvoudig dat het vast fout gerekend zal worden maar ik dacht: omdat ie zich nooit scheert denkt ie nooit aan een baard.

Moet nu, en afgelopen week al eerder, weer denken aan een leraar Nederlands op de MAVO in Hillegom die ik in mijn jeugd bezocht. Hij liet leerlingen om de beurt vijf minuten volpraten over iets totaal onbenulligs. Dat was een geweldig idee vond ik, het opent perspectieven! Ik zou het over de deurkruk hebben. Dat is wie weet wel zo gegaan: De deurkruk is een handigheid om deuren mee te openen. Je hebt ze in allerlei soorten en maten en ze zijn van meest verschillende materialen gemaakt zoals ijzer, aluminium of duurdere metalen zoals koper en goud. Je moet het wel kunnen betalen anders ligt het boven je budget. Iedere deurkruk kan je de kleur geven die bij het interieur van je woning past, bijvoorbeeld, geel rood of titanisch wit. Een deurkruk krijg je soms nog met gebruiksaanwijzing maar de meeste mensen weten wel hoe het werkt omdat de deurkruk ons al zo lang van dienst is dat iedereen het ondertussen maar gewoon vindt. In vroeger dagen was vooral de deurknop populair en vaak van houten mechaniek voorzien. Je duwde geen hengsel naar beneden ter ontsluiting van de deur maar draaide de knop naar rechts om hetzelfde resultaat te ondervinden. Er wordt gezegd dat Eskimo´s nog nooit van deurkrukken of -knoppen hebben gehoord omdat het voor hen helemaal niet handig is en dus komen die twee woorden niet, ook niet in vertaling, in hun vocabulaire voor.
¨Ja, genoeg Lips! Volgende!¨

Toewijding is een mooi ding. Tis geen ding, weet ik ook, maar het volkse spreken is vaak raker dan de purist die dwangmatig grammatica en logica wil dienen om een bewijs rond te krijgen terwijl feitelijk iedereen allang snapt wat je bedoelde als je spontaan geweest zou zijn. Chet Atkins en Al Di Meolo zag ik op filmpjes heel eenvoudige technieken uitleggen en de oefening die erbij hoort om er goed in te worden. Eerst heel langzaam en dan steeds sneller. Bij de muziek van Al Di Meola heb ik wel vaak het gevoel dat het exposé van kunnen hoger staat dan de kunst van overdracht en dat past ook wel een beetje bij het gezicht dat uitleg geeft en ongeveer nooit lacht. Vraag direct vergiffenis aan zijn fans want ik genoot wel zeer wat hij me bracht.

Jan Akkerman had dat een keer met Paco de Lucia. Ze zouden samen spelen en op voorhand was wel duidelijk dat Paco zich dominant voelde over de gitarist die eens door muziekblad The Rolling Stone als de beste gitarist op aarde werd uitgeroepen. In het korte voorwoord van Jan kun je de verhoudingen zoals hij ze toen voelde wel horen:

.

.

Tja! Tja, en dan de verrassing voor mijzelf, want ik vond bij het opsporen van vorig filmpje een opname van de twee gitaarvirtuozen samen die ik nog niet kende! Opwinding! Ik ga pas luisteren als dit bericht geplaatst is; ik voel de voorpret van een kind dat aan zee een golf op zich af ziet komen en wacht, wacht, wacht…en mag!

.

.

Toewijding is voor mij een moeilijk ding geworden en ik merk dat ik er nog verwarring over heb lopen. In mijn jeugd was het Jezus, geen probleem. De kerk met al die gezapige basstemmen als de gemeente het verwachte antwoord aan de persoon op de kansel gaf deed mij niet denken aan een Fontein in Het Hart. Ik wilde Levend Weten en geen dooie recitaties waar al het leven al uit is. Zo kreeg ik belangstelling voor mijnheer Jiddu Krishnamurti, die alle traditionele kennis aan de kant schoof en mij vroeg zelf te kijken. Ik deed dat al, maar wat hij zei scherpte mijn onderzoek zeer specifiek; ik was aan niets gebonden en zo vrij om te vinden wat ik meende te zoeken. Hij werd de iconoclast genoemd, beeldenstormer.

Nadien ging de hele spirituele markt voor me open en daarmee ook een decor voor leuke menselijke contacten. Maar gezamenlijk voor God kiezen, dat werd gaandeweg duidelijker, leidt tot misstanden. Tis God en ik dat de weg bepaalt en niet een democratische gemeente die ook wat over God denkt. Oecumene is een fraai streven op het eerste gezicht, maar tegelijk gaat het van verdeeldheden uit. Kunnen we dat niet gewoon overslaan door in Oorsprong te zien?

Als het leven precies mag zijn wat het nu is dan zou ik dat zen kunnen noemen, maar als we verlicht moeten worden lopen we een toekomst in die niet bestaat terwijl ons achterwerk in de actualiteit de rotzooi achter laat. Volslagen bestaan vraagt geen zoektocht; tis genoeg te zien wat verdeelt voor huidig geestesoog en die straat niet te nemen. Weten is dit door en door zien, en zo je zicht op jezelf verliezen. Tis een toewijding van dit zien aan dit zien zelf waarin het woord ´volharding´ feitelijk nergens op slaat, want alles gaat vanzelf in overgave. Dat wat meent verlicht te moeten worden is al een vergissing dus die straat hoeven we niet meer in. Gefeliciteerd allemaal, dit is het door Onnoembaarheid gegeven thuis en als er oorlog is wordt het tijd dat we om de tafel gaan zitten. Om onze filterende kaarten bij elkaar in te leveren als de biecht van eeuwige vriendschap, in de erkenning van de absurditeit van onze archaïsche ideeën. En ik ben reëel; er worden nu mensen gemarteld dus wie a-politieke goede ideeën heeft om met die waarheid iets constructiefs te doen dwars door alle bestaande opvattingen heen, doe het! Ga met zeven zichtbare horloges om je arm aan iemand vragen hoe laat het is.

Aandacht heb ik altijd als je het me vraagt, toewijding hangt af van het onderwerp en volharden doe ik in niks. De verdeling die ik voel heb ik nooit weten op te lossen; ik beschouw deze voortaan als een collectieve tuin waar je al dan niet in gaat. De vrije wil bestaat natuurlijk pas als je dit ziet en getrouw durft te zijn, koste wat het kost. En je weet nooit op voorhand wat het kost, reden waarom mensen die sprong pas durven als ze een innerlijk failliet hebben beleefd. Zijn daar wel woorden voor? Ik denk het niet.

.

Advertenties

Over Joost Lips

https://bodemlozebeeldentuin.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in film, muziek, proza en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s