Vrijheid en verslaving II

.

Gisteren schreef ik het eerste bericht met bovenstaande titel; ik had niet gedacht dat er nog een tweede zou komen. Maar vandaag constateer ik dat ik helemaal geen antwoord heb gegeven op de door mij opgeworpen vraag: waarom valt iemand die bepaald verslavingsgedrag heeft gelost terug? Ik was de hele tijd inleidend aan het spreken en werd door mijn eigen associaties flink om de tuin geleid en een antwoord kwam er niet. Dus een tweede poging. Ik zal niet de fout maken zo lang in te leiden dat er weer geen antwoord komt dus de inleiding komt vandaag op het eind en de conclusie geef ik dan maar meteen: terugval in verslaving is bedoeld om het onbekende te voorkomen.

Verslaving, hoe destructief ook, heeft een functie. Meestal bedoelen we met de aanduiding ‘functioneel’ dat iets nuttig is en van verslaving zal je dat niet zo snel zeggen. Hoe kan het dan toch zo zijn dat alle mensen een verslaving kennen? Welke functie heeft de verslaving, welke dan ook, in een mensenleven?

Verslaving heeft te maken met ontwijken van wat is. Iemand die altijd gezond leefde en ontdekt dat zijn vrouw vreemd gaat, om maar iets te noemen, kan zo maar aan de drank gaan. Waarom? Omdat de feiten onder ogen blijkbaar te hevig zijn om in een keer te erkennen en doorvoelen. Er moet wat verdoofd worden en als dit tijdelijk is kan zo een alcoholisch uitstapje bijzonder functioneel zijn om later een gezonde doorstart te maken. Maar eenmaal aan een verslaving geproefd is de kans op recidive aanwezig, de terugval. Als pijn te groot wordt is er altijd nog de fles sinds die eerste slok.

In bovenstaand voorbeeld is het de fles maar het kan echt van alles zijn. Ik ken een zwart-witfoto van een zwaar geobsedeerde man die de hele dag van pluisjes draadjes zit te draaien omdat dat nog zijn enige houvast in het leven is. Op de foto staat hij naast een bol draad waar hij vele malen in past; zelf bij elkaar gedraaid. Lekker doorgedraaid zogezegd. Als je de man zijn pluisjes afneemt is ie nergens meer.

Ik beweer dat iedereen verslaafd is maar vaak valt het niet op omdat de verslaving bij iedereen voorkomt. Een voorbeeld. In vroeger dagen was er slechts twee uur tv per dag; toen dat meer werd en er ook meer zenders kwamen was tv kijken opeens tijdrovend en de overweging de kast al dan niet aan te zetten was daarmee geboren. Je had opeens tv en tijd voor bezinning; het was een keuze geworden. De techniek accelereerde in een noodvaart zodat velen binnen een mensenleven van rustig landelijk niet-bestaan overgingen in het bewustzijn van inloggen om maar bij te blijven. Vandaag de dag is men nergens als de smartphone gestolen is. Zo een ding heet ‘gewoon’ maar de verslaving eraan is ziekelijk en wijdverspreid.

Er zijn zoveel verslavingen. Als de lezer de zijne of hare even nagaat heeft deze tekst waarschijnlijk meer zeggingskracht. Iedereen kent wel wat verslavingen van zichzelf maar wie kent ze allemaal? Om de verborgen verslavingen te herkennen kan het helpen eens 24 uur in een kale isoleercel zonder spullen door te brengen. Ik ken het verhaal van iemand die zo gek werd van eenzame opsluiting dat ie pas opgelucht adem haalde toen ie op zijn klokje het woordje ‘Seiko’ las, alsof ie weer even ‘ingelogd’ was. Moet hierbij ook denken aan de Schaaknovelle van Stefan Zweig, waarin een gevangene alleen een schaakboek tot zijn beschikking had welke hem door het extreem solitaire bestaan heen helpt zonder helemaal knettergek te worden. Hij werd zo schaakmeester. Schaken als verslaving. Het boek ‘De Loze Passie’ van een schrijver wiens naam mij ontschoten is bevat verhalen over wereldberoemde schakers en hun eigenaardigheden. Max Euwe, dat is wel grappig om te benoemen, komt als de enig geestelijk gezonde uit de bus. Of haal ik nu herinneringen door elkaar? Kan mij het schelen.

Als je ergens in uitblinkt is er een goede kans dat je ook de beste wilt zijn. Topsporters zijn 100% toegewijd aan hun training om die reden en niet tegen je verlies kunnen wijst ook op verslaving. Verslaving is verslaving aan de tijd: morgen zal ik beter zijn. De werkelijkheid van deze gedachte is dat je morgen gewoon ook verslaafd bent, net als vandaag.

Misschien heb je wel een verslaving die niemand ziet. Misschien heb je een voorkeur voor spitse neuzen in plaats van ronde en poeier je, zonder dat iemand inclusief jezelf het in de gaten heeft, ronde neuzen af met als argument diens politieke voorkeur of zo. We doen maar wat met zijn allen als je het mij vraagt en helemaal fris is het zelden.

Ik was eens bij een spiritueel leraar en ik zei hem, waar andere leerlingen bij waren, hoe erg het met mijn drankzucht gesteld was. Hij sprak zalvende woorden: bij Joost is het extreem maar iedereen hier aanwezig heeft dit in een of andere vorm. Dat vond ik zo fijn! Dat was dus een andere verslaving van me: ik voel me beter als een ander mij goed noemt.

Verslaving begint al voor ik drink. Het is ook niet de verslaving aan de gedachte aan de slijter; dat is allemaal symptoom. Ik had aan de rekstokken kunnen hangen maar ik zuip; mijn vraag is: wat is verslaving zelf? Het is het ontlopen van wat je niet weet en terugkeren naar een patroon die je bekend is, hoe absurd dat patroon ook is.

Anthony de Mello zei, en ik kan je gerust vertellen dat ik daar moedeloos van werd, dat renunciation een truc van het ego is die nergens toe leidt dan tot meer van dezelfde onzin. De ingrijper is zelf de kwaal. Die kwam goed binnen: U wordt bedankt mijnheer Anthony! Ik kon dus gewoon weer drinken haha! Ja, tis wel waar! Zo las ik vroeger voor de vrijheid Gurdjieff maar als hij Calvados en Armagnac dronk dan mocht ik het ook!

Punt is hier, en nu kom ik terug op de Mello: je bent verslaafd als je meent dat je wie dan ook voor je geluk nodig hebt. Anthony werpt een heel mooie vraag op in deze: denk aan iemand die je niet wilt missen en stel je dan de vraag: als ik moest kiezen tussen geluk of ( de verslaving aan – mijn toevoeging – ) die persoon, wat zou je antwoord dan zijn? Het grappige is dat een vrouw in de zaal dan meteen zegt: voor die persoon! Waarop de Mello enorm lacht en haar geweldig noemt! En vervolgt met de conclusie: lekker samen miserable zijn.

Weet je, ik heb me verdeeld om de eenheid te vinden. Ik ben een beetje dom. Ik heb oorlog gevoerd omdat anderen moesten zien wat ik zie. Dat zou de wereld goed doen dacht ik, maar het resultaat is dat ie alleen maar dommer is geworden. Meo culpa, mea culpa, mea maxima culpa.

De fout van mij, als je het al een fout moet noemen, is dat ik direct en stom tegelijk ben. Ik probeer mensen niet uit; ik ben echt een hufter. Je moet het willen zien. Ik zie het. Hoe dan ook, wat ik zie maakt niet zo uit maar als ik er mijn brood mee kan verdienen zal ik het niet laten. Ik heb nog wat verslavingen te onderhouden. Bestaan zelf is al erg duur.

Ik heb een boze dronk. DAT WEET IK GODVERDOMME OOK WEL; DAT HOEF JE ME NIET STEEDS TE VERTELLEN!

Even overnieuw; zo praat je niet tegen mensen waarvan je houdt. Ik kreeg me laatst uitgelegd dat mijn irritatie over mensen die na drie keer uitleggen niet begrijpen niet aan die mensen lag maar aan mijn irritatie en ongeduld want ze willen best. Ik was me toch over de kook toen ik dit hoorde! Ik zei dat ze helemaal niet willen en valse spelletjes spelen. En voegde eraan toe dat ik geen boodschap heb aan de school die dit allemaal mijn projectie noemt. Dat zal dan wel, moet je niet bij mij wezen.

Vrijheid? O ja, verrek, daar zouden we het ook nog over hebben. Wat is vrijheid? Nou, das vrij simpel: niet ingrijpen. Ingrijpen is de verslaving het heden uit te stellen. Wat ik denk is niet te redden; ik geef het over. Zonder altaar en aan iedereen.

.

Advertenties

Over Joost Lips

https://bodemlozebeeldentuin.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in proza, verslaving, vrijheid en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s