Vrijheid en verslaving

.

Door de jaren heen heb ik het onderwerp verslaving ( in mijn geval vooral drankzucht ) zo vaak besproken dat er mensen waren die signalen afgaven die neerkwamen op: daar heb je Lips weer, goede voornemens en maar doorzuipen. Deze mensen waren mijn woorden zat en wilde wel eens daden zien. Die daden waren er ook wel, de ene keer stond ik weken droog, de andere keer vele maanden, maar nooit voor altijd. Er zit een aspect aan deze kwestie die ik de laatste tijd vaker heb geuit en die me als veelzeggend voorkomt terwijl ik er eigenlijk nooit over lees. Ik kom er zo toe hierover te spreken.

De mensen die mij niet geloofwaardig meer vonden als ik weer eens terugval in drankgebruik moest toegeven en toch schreef alsof er een gezond streven achter mijn onderzoek bestond snapte ik wel: die geloven dat je met wilskracht zoiets gewoon verslaat en anders ben je een zeur. De mensen die wat coulanter met mijn geploeter omgingen oordeelden wel dat ik het meende en beaamden dat het niet zo simpel is. Mensen die jaren of zelfs decennia lang tegen een destructieve gewoonte hebben gestreden en ook niet wisten waarom de zoveelste afkickpoging opeens wel werkte bijvoorbeeld; die vonden het niet moeilijk mijn intentie te blijven waarderen. Ook met veel mensen die mijn belangstelling non-dualisme delen heb ik het onderwerp alcoholisme ter sprake gebracht met veelal het prettige gevolg dat ik geen veroordeling hoorde klinken en de uitwisseling gewoon warm en open bleef. Waarom zou dat dan zijn? Mij valt meteen in: deze mensen doen zelfonderzoek en zijn goed op de hoogte van de hardnekkigheid van minder gewenste gewoontepatronen in henzelf; dat levert heel natuurlijk compassie met anderen binnen dezelfde notie.

Ik heb als titel hier ‘vrijheid en verslaving’ gekozen omdat de twee onderwerpen natuurlijk samenhang vertonen. Als je niet verslaafd bent ben je vrij nietwaar? Toch ligt dat, sinds enige tijd, iets anders dan ik heel lang dacht zie ik nu. Sinds kort zie ik de kronkel in mijn denkwijze. Het begon mij te dagen dat ieder mens verslaving kent, alleen de ernst verschilt per persoon, maar niet de structuur. Daarom is het onderwerp van dit bericht geen drankzucht maar verslaving zelf, in welke vorm dan ook. Omdat je ook verslaafd kunt zijn aan non-dualistisch denken laat ik die tegenstelling dat non-dualisme voor vrijheid staat, en junks voor verslaving, los. Ik kom langzaam bij het punt dat ik maken wil.

Een gewoonte is nog geen verslaving. Een zekere routine is niemand vreemd; routine maakt ruimte vrij voor grotere visie. Van verslaving is sprake als een gewoonte, door omstandigheden, wordt gebroken en je van je stuk bent. Dan praten we niet meer over gewoonte maar van dwanghandeling. Of dwanggedachte, want dat gaat er vanzelfsprekend aan vooraf. Das geen gezonde routine meer maar een dwangmatige aandrift waar alles blijkbaar voor wijken moet. Wie dit niet onderkent denkt vervolgens dat de wereld iets fout doet.

De laatste drie maanden heb ik een aantal nieuwe mensen ontmoet waarbij het onderwerp van ‘de terugval’ ter sprake kwam. Ik ben een man die heel goed zonder drank kan en blij zijn tegelijk; waarom dan steeds die terugval? Het voordeel dit met mensen te bespreken die je nog nooit eerder hebt ontmoet is hetzelfde voordeel als je bij een therapeut voelt de eerste keer: ze kennen je niet dus wat je zegt is niet geladen met verleden zoals je dat met bijvoorbeeld familieleden hebt. Voor mij was het wel zaak dan oprecht te zeggen wat mij gevraagd werd te vertellen. En de vraag naar de ‘terugval’ kwam daarbij steeds weer ter sprake.

Zo ook vandaag. Ontmoette een prachtige lieve vrouw; we wisten allebei al dat we elkaar goed horen zouden en open zijn. Iemand voor het eerst in de ogen kijken en zonder terughouding zeggen wat je meent is altijd een vreugde. De ontmoeting had de duur van ruim twee uur en ze gaf me, voor we de koffietent verlieten, het boek ‘Nothing to Grasp’ van Joan Tollifson. Ik was blij en stomverbaasd dat ik niet meer wist welk boek ik beloofd had voor haar mee te nemen. Maar ik wist wel hoe dat kwam. Ik was veel teveel met deze ontmoeting bezig geweest in dat rare brein van mij dat het door mij beloofde me helemaal was ontschoten! Dit resoneerde meteen met de titel die ik voor me had! ‘Nothing te Grasp’. Auw!

Tijdens de wandeling vlak voor ons afscheid vroeg ze me: “vanwaar dan die terugval?” Ik zei meteen wat ik dacht, namelijk dat het gemakzucht van me was. Ze nam dit antwoord echter niet als het ware antwoord in ontvangst en gaf een goed voorbeeld daarbij: “Dat zou hetzelfde betekenen dat ik met mijn astma nu een sigaretje neem en me afvraag waarom ik zo benauwd ben!” Ik moest lachen; zo lekker om gehoord te worden! En ik wist op dat moment ook meteen wat er niet in mijn routinematige antwoord zat en wat er wel in hoorde omdat ze mijn hart vroeg; het was echter tijd voor ons hartelijk afscheid. Ik heb er al over gerept in blogberichten en hier en daar in gesprek met mensen. Ik ga nu mijn punt proberen te maken voor wie me nog horen willen haha!

In de trein terug las ik in het boek van Joan Tollifson. Het opende meteen goed met een citaat van Toni Packer. Ik heb vele jaren geleden eens een boekje van Toni Packer gekregen. Toni Packer heeft, ik zeg dit allemaal uit mijn verdorven hoofd, een achtergrond in zenboeddhisme en een boekje van haar kreeg ik eens op mijn verjaardag ( veelzeggend! ), vele jaren terug, van goede vrienden uit Amsterdam. Wat me erin aansprak was het achterlaten van traditie en het behouden van de vrucht. Ze deed me denken aan Adyashanti die ook van zen kwam, als die leraren die na jaren geploeter ( verslaving ) uiteindelijk zeiden dat hun hele weg overbodig bleek te zijn geweest en dat hun realisatie geen relatie met dat geploeter had. Lekker ontmoedigend vond ik dat. Toni zegt:

“No matter what state dawns at this moment, can there be just that? Not a movement away, an escape into something that will provide what this state does not provide, or doesn’t seem to provide: energy, zest, inspiration, joy, happiness, whatever. Just completely, unconditionally listening to what’s here now, is that possible?”

En nu zat ik in de trein hetzelfde te lezen van Joan Tollifson. Ze zei hetzelfde als ik toen ik schold op advaitafora op het internet; mijn schelden was verre van vrij laat staan dat mijn gedrag gelijk had. Daar ging het dus ook helemaal niet om. Ik kan er nu om lachen maar ik heb het leven zuur gemaakt van velen! En dan zit ik in de trein en lees dit van Joan in het voorwoord:

“Like many others, I looked in different directions for answers to these questions. I tried alcohol and drugs, psychotherapy, political activism, meditation, satsang and radical nonduality. Finally I arrived at the place I had never left: the simplicity and immediacy of Here/Now—this that is ever-present and utterly complete in spite of what happens in the movie of waking life and never because of what happens.”

Vlak voor ik weer in Haarlem was las ik en passant nog even dat ze alle temperamenten van een normaal mens heeft behouden, ook de minder aantrekkelijke en dan komt het deel die de notie vertolkt die me al weken raakt hoe wie het dan ook die drie maanden hiervoor verwoordde, of hoe ik het zelf probeerde. Ik eindig graag met de qoute in dank voor alle kwaadaardigen en zogenaamde goeie aangepasten. Echte mensen bestaan overal waar er een exemplaar van rond loopt en dan hoop ik dat die dit hoort”:

“I still experience moments of heartbreak and discouragement, bursts of anger, waves of depression or anxiety, and periodic flare-ups of addictive and compulsive behaviours. Perhaps these things happen less frequently, less severely and for shorter duration, but they still happen. And the world at large is still full of suffering and injustice.

What does seem to have changed is there has been a falling away of the thought-sense that I am a separate person in charge of ‘my life’ who is going to eventually perfect myself or the world.”

.

Advertenties

Over Joost Lips

https://bodemlozebeeldentuin.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in proza, verslaving, vrijheid en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Vrijheid en verslaving

  1. Joost Lips zegt:

    Dank Apiedapie; je raakt mijn hart omdat je me gelezen hebt en je toont. Hartelijk dank.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s