De stilte van taal

.

Zondag, de werkweek is aanstaande, deze werkloze wrijft alweer ik zijn handjes. Toen ik maart dit jaar na 21 jaar dienstverband in een centrum voor verstandelijk gehandicapten met epilepsie werd ontslagen, was ik eerst goed van mijn stuk gebracht. Hier was duidelijk vraag naar mijn adaptatievermogen want het voelde echt niet best. In diezelfde tijd was voor mijn appartement de straat opengebroken wegens werkzaamheden aan het riool. Ik zat vele weken de hele dag in de klereherrie van verschillende machines en ervoer mijzelf als zonder perspectief dan de dag dan maar weer door te komen. Dat lukte gaandeweg steeds beter. Op een gegeven moment kreeg ik dromen van de werkvloer waar ik niet meer welkom was en die dromen waren gevuld met weerzin tegen de gezondheidszorg, de onleesbare beleidstukken die naar mijn stellige overtuiging eerder iets verborgen dan zeiden en de vergaderingen die belegd werden, als de kritiek vanuit verplegend personeel naar het management zo groot was geworden dat iedereen op een dag in aanwezigheid van zo een kopstuk stoom mocht af blazen waarna dit natuurlijk volstrekt werd genegeerd. Ik had in mijn loopbaan al eens overspannen thuis gezeten omdat ik geen moment twijfelde aan mijn zicht en me ernstig opwond over het onrecht en bedrog dat erin besloten lag. En nu ik ontslagen was kwam die weerzin tegen onoprechtheid terug in mijn nachtelijke avonturen om me te tonen dat ik van aanpassing aan die waanzin verlost was. Wat eerst een ramp leek, toonde zich even daarna als mogelijkheid en dreef zelfs zo door in mijn waardering dat ik er tegen op ging zien ooit nog de gezondheidszorg als werknemer te betreden.

Oké, zo gaat dat dus, maar wat dan? Er is een ander aspect aan dat dieper ligt en mijzelf betreft. Ik kan me niet meer aanpassen als ik ergens bedrog zie. Ik zeg niet dat ik het met mijn oordeel altijd bij het rechte eind heb maar bij de suggestie van bedrog wil ik openheid en contact hierover. Als dat niet wordt toegestaan ben ik liever weg. Dat heb ik met iedereen. En het idee dat ik me maar hierop aanpassen moet is mij vreemd; mijn eis is niet dat ik gelijk krijg maar dat alles bespreekbaar is. Nou, ik kan je vertellen, dat is vrij zeldzaam in de wereld van spiritualiteit, arbeids- en privéleven omdat altijd persoonlijke belangen voor de door mij hier gestelde voorwaarde blijken te prevaleren. Onvoorwaardelijk alles kunnen zeggen heb ik tot op de dag van vandaag met maar heel weinig mensen en dat zijn de mensen die dat zelf ook willen.

Waar wil ik heen met mijn verhaal? Nergens heen. Ik zie mijn woorden verkruimelen voor mijn ogen als ook van de letters geen jota overblijft. Woorden verschrompelen bij zoveel doofheid. En dan kijk ik naar wat mijn belang is als ik weer ergens een boodschap heb achter gelaten dat er niet geluisterd wordt. Wat heb ik te maken met mensen die niet luisteren? Ik bedoel: wat is mijn belang als ik juist bij dat soort mensen blijf hangen?

Er zijn mensen die zeggen dat ik geen makkelijk leven heb. De een hangt het op aan wat ik heb meegemaakt, de ander herkent meer hoe ik het zie. Tis niet altijd fijn met deze genen geboren te zijn; keuze heeft niemand in deze. Nee, ik start hiermee geen elegie. Het gaat om de reactie op dat feit. Ik benoem kale feiten als taal decompenseert tot loze woorden waar ik minder zou zeggen dan ik hier doe. Dus heb ik het over de wortel van de taal. Of misschien kan ik beter zeggen: wanneer dient taal en wanneer niet?

Het standpunt dat spreken zilver is en zwijgen goud komt voort uit het inzicht dat eerst de stilte was en toen het woord. Maar dat is een dubieus verschil die niet hard te maken is. Stilte bestaat ook alleen als je er een woord voor hebt, zoals alles. In feite is alles stil totdat je het benoemt, een interpretatie aflevert. Daarmee ben ik terug op de vraag wanneer spreken zin heeft en zelf goud kan zijn. Dat is als woorden de draconische gewoonte van mensen zichzelf tot iets specifieks te definiëren ontsluieren. En zo een specifieke gevangenis kan zijn: dat stilte gehandhaafd moet worden en woorden niet deugen. Zo las ik vandaag nog dat iemand zei dat het denken niet deugt want het denken wil bewijzen dat we nergens verantwoordelijk voor zijn. Het denken van haar wilde het tegenovergestelde juist implanteren in luisteraars, tis dezelfde waanzin, als ze gelijk zou krijgen.

Een van de belangrijkste leraren uit mijn leven, Nisargadatta Maharaj, zei: “Waarheid is wat je gelukkig achterlaat; zonde is wat dat niet doet”. Dit inzicht is op taal van toepassing. Taal gebruik je om jukken te ontzenuwen; tis niet in staat de waarheid te vatten. En hierbij is taal amoreel. Ik vind Charles Bukowski, die geen lekkertje was, bijvoorbeeld oprechter dan 99% van de non-dualisten die ik tegen kom in woorden. Non-dualisten doen net alsof ze zien in plaats van geloven; als dat waar is: wat zitten ze dan iedere dag opnieuw in hun clubje aan elkaar te bevestigen?

Ik zei al eerder: in de hele kwestie zit een fout die ik zelf maak, Dat is de fout dit zien dwangmatig bij anderen onder woorden te brengen. Stilte is de waarde van niet te vroeg spreken maar niet spreken als ideaal is doorgedraaide taal als afgespleten stilte, als begrip intern en verkrampt. Een gedachte als verstoring van de stilte zien maakt heel veel herrie heb ik gezien. Ik laat gedachten gewoon afrollen omdat ze niet te bestrijden zijn; sindsdien is mijn leven een stuk rustiger. Ik kan niet wonen in opvattingen. Mijn biecht is af.

.

Advertenties

Over Joost Lips

https://bodemlozebeeldentuin.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in oplichting, proza, taal en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op De stilte van taal

  1. Wllm Kalb zegt:

    Die titel alleen al maakt dit een belangrijke tekst

  2. Joost Lips zegt:

    Prachtige response Willem; dank.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s